E-BOOK JVKK
 

 

รายงานการวิจัย

โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาสุขภาพคนไทย

กลุ่มการวิจัยสุขภาพจิต โรคจิต และพฤติกรรมรุนแรง

(การศึกษาดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทย)


โดย


น.พ.อภิชัย มงคล
นางวัชนี หัตถพนม
ผศ.ดร.จิราพร เขียวอยู่
น.ส.ภัสรา เชษฐ์โชติศักดิ์
นางวรรณประภา ชลอกุล
นางละเอียด ปัญโญใหญ่

 

 

ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

ประจำปี  2542

ISBN : 974 - 296 - 196 - 4


บทคัดย่อ

การศึกษาดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยระดับบุคคล เป็นการวิจัยเชิงพรรณนามีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาเครื่องมือดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทย โดยศึกษาความตรงตามเนื้อหา ความตรงตามโครงสร้าง ความตรงร่วมสมัยและค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ 2) หาค่าปกติซึ่งใช้เป็นเกณฑ์มาตรฐานในการกำหนดภาวะสุขภาพจิตของคนไทย และศึกษาความพ้องในการประเมินภาวะสุขภาพจิตระหว่างดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์และฉบับสั้น 3) ศึกษาสุขภาพจิตคนไทยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วิธีดำเนินการวิจัย โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ระยะ คือ 1) ศึกษาความตรงตามเนื้อหา โดยประชุมผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 10 ครั้ง (ตลอดการศึกษาทั้ง 3 ระยะ) 2) ศึกษาความตรงตามโครงสร้าง(ครั้งที่ 1) โดยนำเครื่องมือที่พัฒนาโดยผู้ทรงคุณวุฒิไปเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่อยู่อาศัยในองค์การบริหารส่วนตำบล(อบต.) ระดับ 1-5 ในจังหวัดอุบลราชธานี นครราชสีมา หนองคาย และจังหวัดเลย จำนวน 1,505 คน 3) การศึกษาความตรงตามโครงสร้าง (ครั้งที่ 2) ความตรงร่วมสมัย ความเชื่อมั่นของเครื่องมือ ค่าปกติคนไทย ศึกษาความพ้องในการประเมินภาวะสุขภาพจิต ระหว่างดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์และฉบับสั้น และศึกษาสุขภาพจิตคนไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยการนำเครื่องมือที่พัฒนามาจากการศึกษาระยะที่ 2 ไปเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่อยู่อาศัยในเทศบาลนคร เทศบาลเมือง อบต. ระดับ 1-5 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 1,429 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบ multi-stage sampling และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูล โดยการแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐานเปอร์เซนต์ไตล์ ที่ 25 และ 75 สำหรับข้อมูลทั่วไป การหาค่าปกติของคนไทย และสุขภาพจิตคนไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ศึกษาความตรงตามโครงสร้าง โดยการวิเคราะห์ปัจจัย (factor analysis) ศึกษาความตรงร่วมสมัยโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ความพ้องในการประเมินภาวะสุขภาพจิตระหว่างดัชนีชี้วัดฉบับสมบูรณ์และฉบับสั้น ด้วย kappa statistic ความเชื่อมั่นของเครื่องมือด้วยสัมประสิทธิ์แอลฟา


ผลการวิจัย

ได้เครื่องมือดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์ 66 ข้อ ซึ่งประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ 1) สภาพจิตใจ 2) สมรรถภาพของจิตใจ 3) คุณภาพของจิตใจ 4) ปัจจัยสนับสนุน และประกอบด้วยองค์ประกอบย่อย 20 หมวด ซึ่งในการเริ่มต้นของการศึกษามีองค์ประกอบย่อยทั้งหมด 32 หมวด สำหรับดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสั้น มีทั้ง 15 ข้อ และ 7 ข้อ ค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ 0.70 และ 0.82 ตามลำดับ สำหรับค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือฉบับสมบูรณ์ได้จำแนกตามองค์ประกอบต่างๆ
          การศึกษาความตรงร่วมสมัยระหว่างเครื่องมือฉบับนี้กับแบบวัดสุขภาพจิต ของ อัมพร โอตระกูล และคณะ ผลการศึกษาพบว่า มีความสัมพันธ์กันในระดับปานกลางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อันดับของสเปียร์แมน เท่ากับ 0.58, 0.49 และ 0.54 สำหรับดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับ 66 ข้อ 15 ข้อ และ 7 ข้อ ตามลำดับ สำหรับค่าปกติ(norm) ของดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์ (66 ข้อ) แบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ สุขภาพจิตดีกว่าคนทั่วไป(143-198 คะแนน) สุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป(122 - 142 คะแนน) และสุขภาพจิตต่ำกว่าคนทั่วไป(121 คะแนนหรือน้อยกว่า)
          การศึกษาความพ้องในการประเมินภาวะสุขภาพจิตระหว่างดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์และฉบับสั้นมีค่า kappa statistic เท่ากับ 0.61 (ระหว่าง 66 ข้อและ 15 ข้อ) เท่ากับ 0.42 (ระหว่าง 66 ข้อ และ 7 ข้อ) เท่ากับ 0.32 (ระหว่าง 15 ข้อ และ 7 ข้อ) โดยมีนัยสำคัญทางสถิติ(P<0.001) ผลการศึกษาสุขภาพจิตคนไทยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือพบว่า อยู่ในเกณฑ์เท่ากับคนทั่วไปร้อยละ 50.9 สุขภาพจิตดีกว่าคนทั่วไปร้อยละ 24.6 และมีสุขภาพจิตต่ำกว่าคนทั่วไปร้อยละ 24.5 (เมื่อใช้ดัชนีชี้วัดสุขภาพจิตคนไทยฉบับสมบูรณ์)                                                                            






Abstract


The study of Thai Mental Health Indicator (TMHI) was a descriptive research. The objective of this study 1) to develop the Thai Mental Health Indicator (TMHI) and examine the instrument's content validity, construct validity, concurrent validity and reliability. 2) To establish norm value of the TMHI for Thai people and the examine agreement with the complete TMHI and the brief TMHI. 3) To study the mental health of the people living in the North-Eastern Thailand.


Methodology :

This was a descriptive research. The study was divided into three phases. Phase I, content validity study was examined by mental health experts who met for 10 times (all three phases). Phase II, The first construct validity study, tools developed by the mental health experts were used to measure the mental health of people living in the area covered by local government administrations level 1 to level 5 in the provinces of Ubonrachatanee, Nakornrajasema, Nongkai and Loei. The population studied was 1,505 people. Phase III, the second construct validity study, the concurrent study, the reliability study, the norm value of TMHI, the agreement of the complete TMHI and the brief TMHI and the study mental health of the people living in the North-Eastern Thailand. We used the tools developed in the Phase II to collect data from the sample of people living in the metropolitan municipal government administrations, city mumicipal government administrations, and local government adminisrtations level 1 to level 5 in the North-Eastern Thailand. The population studied was 1,429 people. Multi-stage sampling was used. For general information, the data was analyzed by frequency distribution, percentage, means, and standard deviation. For the study of the norm value, the data was analyzed by means, median, 25th and 75th percentile. Factor analysis was used for the construct validity study. Correlation coefficient was used for the concurrent validity study. Kappa-statistic was used for the agreement study between complete TMHI and brief TMHI. Alpha coefficient was used for the study of the tool's reliability.


Result :

TMHI was developed. It consists of 66 items. Four domains pertaining to mental health are covered. 1) Mental State, 2) Mental Capacity, 3) Mental Quality, 4) Supporting Factors. All four domains are covered in details to the total of 20 sub-domains, which in the beginning of this study were 32 sub-domains. Brief TMHI consist of 15 items and 7 items with reliability 0.70 and 0.82 respectively. The reliabilities of the complete TMHI are reported according to each of the four domains. In the criterion-related validity study, only the concurrent validity between this TMHI and Amphorn Otrakul et al's Mental Health Measurement tool was done. The study found the correlation between the two tools to  be average with statistical significant (P<0.01). The Spearman's rank correlation coefficients are 0.58, 0.49 and 0.54 for the complete TMHI - 66, brief TMHI - 15 and TMHI - 7 respectively. The norm values of complete TMHI are as followed. Average mental health is 122 - 142 points. Better than average mental health is 143 points or more. Lower than average mental health is 121 points or lower.
In the study of agreement between complete and brief TMHI, the kappa statistic is equal to 0.61 (between TMHI - 66 and TMHI - 15), 0.42 (between TMHI - 66 and TMHI - 7), 0.32 (between TMHI - 15 and TMHI - 7) with statistical significant (P<0.001). In the study of measuring mental health of people living in the North-Eastern Thailand, we have found 50.9% of the population has average mental health, 24.6% better than average, and 24.5% lower than average (by using complete TMHI).
 
 
Copy right by jvkk : Contact Webmaster