ฉบับที่ 6/ 48
 

        สวัสดีค่ะ Quality news มีเรื่องราวที่อ่านแล้ว "เพลิน" ผ่านการมองประเด็นที่เฉียบคมของ "ผู้เยี่ยมสำรวจ HA หมายเลข 001" นพ.ปัญญา สอนคม ข้อคิดและคำคมของ "แคนาเดียน ที่ชาวไทยรู้จักกันมากที่สุด" Anthony Wagemakers และข้อคิดการเชื่อมโยง เรื่อง การพัฒนาคุณภาพกับประสบการณ์ของ "ผู้บุกเบิก HA ในประเทศไทย" นพ.อนุวัฒน์ ศุภชุติกุล

 
 เรื่อง  ว่าว  ลม  และ  ผู้นำ
 

        เมื่อสมัยเป็นเด็ก เห็นคนอื่นเขาเล่นว่าวกันก็อยากเล่นกัเขาบ้าง ตอนนั้นไม่มีว่าวสวยๆให้ซื้อมาเล่นอย่างง่ายดายเหมือนทุกวันนี้ ถ้าอยากเล่นก็ต้องช่วยกันทำเอง ฝีมือตอนนั้นทำได้แค่ว่าวตัวหนักอึ้ง หนาเทอะทะ วิ่งเท่าไหร่ว่าวก็ไม่ขึ้น

 
         ครั้นเป็นผู้ใหญ่แล้ว ทำหน้าที่ส่งว่าวให้เด็กๆเล่นจึงได้เรียนรู้ว่า การเล่นว่าวนั้นจะบรรลุความสำเร็จอยู่ 3 ขั้นจากเดิมที่เคยคิดว่า ความสำเร็จ คือ การที่เราพาว่าวขึ้นไปติดลมบน และ ให้ลอยอยู่สูงที่สุด... ที่จริงเมื่อดึงขึ้นตอนนั้น เป็นขั้นที่ไม่สนุกแล้ว เด็กๆจะรู้สึกเบื่อหน่ายที่ไม่ได้ทำอะไร สู้การลุ้นที่ว่าว่าวจะขึ้นสูงต่อไป หรือ จะตกหัวทิ่มลงมาไม่ได้
 
         ความสำเร็จ ขั้นที่ 1 คือ การที่ทำให้ว่าวลอยขึ้นไปได้ เป็นขั้นที่ต้องออกแรงวิ่ง หยุดวิ่งเมื่อไรว่าวก็ตกลงมาเมื่อนั้น เด็กบางคนไม่ต้องการอะไรมากกว่าความรู้สึกที่ว่า เมื่อวิ่งไปแล้วเห็นว่าวของตัวเองต้านลมและลอยขึ้นบนอากาศ ถึงหยุดวิ่งแล้วว่าวตกลงมาก็ไม่เดือดร้อนอะไร
 
         ความสำเร็จขั้นที่ 2 คือ การที่ว่าวขึ้นไปแตะขอบล่างของลมบน ด้วยความแปรปรวนของกระแสลมจะมีความไม่แน่นอนสูง ถ้าลมมาว่าวก็จะลอยอยู่ด้วยตัวเอง ถ้าลมหยุดไป เราก็ต้องคอยกระตุกเบาๆ เพื่อไม่ให้ว่าวตกลงมา สักพักก็จะมีลมมาพยุงให้ว่าวลอยสูงขึ้น ตรงนี้คือ ความมันที่ได้ลุ้น
 
         ความสุขเกิดขึ้นตอนที่ว่าวทำท่าจะตกแล้วเรากระตุกให้มันกลับขึ้นไปได้อีกครั้ง ถ้าเราผ่านขั้นตอนนี้ขึ้นไป จะเข้าไปสู่ระยะที่ราบเรียบ ไม่มีอะไรตื่นเต้น แม้จะภูมิใจที่ว่าวขึ้นได้สูงกว่าคนอื่น แต่ก็ไม่สนุกเหมือนตอนที่ได้ลุ้น หน้าที่ของเรา คือ คอยผ่อนสายป่านไปเรื่อยๆ
 
       กลับมาดูการพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาล ผู้นำ คือ คนที่คอยวิ่ง คอยกระตุก เพื่อให้เกิดการพัฒนา หรือ ยกระดับคุณภาพของโรงพยาบาล เปรียบเสมือน ว่าว ที่ลอยสูงขึ้น
 
       ในระยะแรก ผู้นำจะเหนื่อยมากในการหาวิธีการ ทำอย่างไร ว่าว จึงจะขึ้น ต้องออกแรงมาก ถ้าหยุดเมื่อไร ว่าว ก็ตกลงมาที่พื้น บางคนเกิดความท้อแท้รู้สึกว่า ท่าจะไม่มีหวัง ครั้นเห็นคนอื่นเริ่มทำได้มากขึ้น ก็กลับมาฮึดสู้อีกครั้งก็มี
 
       พอเริ่มถึงขั้นที่ ว่าว เริ่มจะติดขอบล่างของลมบน ผู้นำจะรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น ปล่อยมือได้มากขึ้น เห็นความสามารถและศักยภาพของเจ้าหน้าที่ ในการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นจากภายนอกได้ดีขึ้น แต่ถ้าผู้นำเผลอ หรือประมาทก็อาจจะเกิดการหยุดพัฒนาได้เช่นเดียวกัน
 
       ลม คือ ตัวที่ช่วยให้ ว่าว ลอยอยู่ได้ เป็นการผ่อนภาระของผู้นำ กระบวนการตรวจสอบจากภายนอก เช่น เสียงสะท้อนจากภายนอก ปัจจัยจาก Third party รวมทั้ง มาตรฐาน HA ก็ทำหน้าที่เปรียบเสมือนลม ที่ช่วยให้องค์กรประสบความสำเร็จ
 
       โรงพยาบาลบางแห่ง แม้ได้รับการรับรอง HA แล้ว ก็ยังมีโอกาสที่จะเกิดอาการถอยหลังได้ หากผู้นำวางใจไปให้ความสำคัญกับเรื่องอื่นๆ และไม่ได้ติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนาคุณภาพ กว่าจะรู้ตัวอีกครั้ง ว่าว ก็หัวทิ่มพื้นเสียแล้ว
 
       ต่อเมื่อเกิดเป็นวัฒนธรรมองค์กร มีวัฒนธรรมของการเรียนรู้ วัฒนธรรมของการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เมื่อนั้นแหละองค์กรจะก้าวลิ่วไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดยั้งโดยผู้นำมีหน้าที่คอยผ่อนสายป่านในระดับที่เหมาะสม
 
Tip : การบอกกับตัวเองว่า ฉันทำทุกอย่างดีที่สุดแล้ว
( I do my best ) คงไม่พอ
แต่เราต้องบอกกับตนเองได้ว่า "ฉันทำในสิ่งที่ถูกต้องแล้ว"
(I do the right thing)

          แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้าค่ะ สวัสดีค่ะ
สำนักงานคุณภาพ โรงพยาบาลจิตเวชขอนแก่นราชนครินทร์
โทร.0-4322-7422 ต่อ 2202